Hein Bloemink is huisarts in Haren. Gisteren verscheen deze column van zijn hand in Haren De Krant.
DikOnlangs was ik aanwezig op een symposium over lipoedeem in Apeldoorn en daar ging een wereld voor mij open. Ik moet het scherper stellen: vanaf nu kijk ik met andere ogen naar ‘dikke mensen’.Lipoedeem is een aandoening bij vrouwen waardoor het lichaam op hol slaat met de aanmaak van vetcellen, vaak in het onderlichaam (heupen en benen). Hierdoor wordt men dikker en zwaarder, soms in extreme mate. De tragiek van deze symptomen is dat de buitenwereld deze mensen keihard rangschikt in de categorie ‘dik & schuldig’. Zij horen fluisteren: ‘Die moet gewoon minder eten en meer bewegen’ (of erger). Maar… wie lipoedeem heeft kan dus helemaal niets doen aan die losgeslagen aanmaak van vetcellen: er is geen dieet tegen opgewassen en geen sportschool krijgt die armen en benen meer dun.Door dit symposium zag ik pas hoe afschuwelijk het moet zijn als je wordt veroordeeld op je aandoening. Ik hoorde dat mensen met lipoedeem soms de straat niet op durven, niet gaan zwemmen of zich uitgesloten voelen op hun werk. Dat zelfs huisartsen hen met een leefstijladvies wegsturen in plaats van denken aan lipoedeem.Mijn gedachten dwalen af: stel dat ik op straat naar een blinde vrouw roep: kun je niet beter uitkijken? Dat ik een man zonder onderbenen toebijt: man, loop eens wat sneller. Of dat ik een meisje met drie geamputeerde vingers uitlach omdat ze slordig schrijft. In die voorbeelden zou u mijn reacties toch schandalig vinden?Vrouwen met lipoedeem lopen littekens op in een wereld waarin zij schuldig worden verklaard, waar de verzekering een operatie van 16.000 euro (waarbij het lichaam weer in aanvaardbare proporties teruggebracht wordt) niet vergoedt en waar hun zelfbeeld laag is. Denk je dat eens in. Ik zou zeggen: kijk de ander in de ogen en zie de mens, niet het gebrek. Zie het talent, niet de benen. Zie de perfectie in plaats van de imperfectie. Je kunt je hierin trainen en ik kan u beloven: het voelt goed om zo naar mensen te kijken.
----------------------------------
Hein is geen uitzondering. Veel huisartsen denken nog zoals hij dacht. De mijne veroordeelde me niet, maar hij wist er in eerste instantie ook niet heel veel vanaf. Ik moest hém vertellen, dat ik het waarschijnlijk had en een verwijzing wilde voor bevestiging door een dermatoloog. Toen ik een keer bij een vervangende jonge huisarts-in-opleiding lipoedeem noemde, keek ze naar mijn lippen! “Ik zie er niets aan.” Goh…
Het wordt tijd dat huisartsen meer over lipoedeem leren / weten, maar vooral er eerder aan denken bij de typische lipoedeemklachten. Het zal niet elke keer tot de diagnose lipoedeem leiden, maar het zou zóveel kunnen schelen als het in elk geval telkens als optie wordt overwogen. Veel patiënten krijgen pas na járen de diagnose; in mijn geval tientallen jaren en dat is helaas niet zeldzaam. Vroege diagnose kan helpen in voorkomen van erger. Ik had de klachten al vanaf de puberteit, maar kwam er zelf achter door een opmerking van een lotgenote die me zag. Inmiddels was ik namelijk in de overgang, waardoor mijn lipoedeem 'ontplofte’ (snel nog veel erger werd).
Dus dan maar alle huisartsen verplicht een keer naar een lipoedeem-symposium en/of een open dag van Nederlands Netwerk voor Lymfoedeem & Lipoedeem - NLNet? Dat zou ik geen slecht idee vinden, maar misschien is het handiger te bereiken via de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) of de opleiding van huisartsen.
Wellicht kunnen ze dan mét de gespecialiseerde dermatologen en NL Net uitleggen aan Het Zorginstituut dat er oplossingen zijn, die weliswaar (nog) niet genezen, maar wel veel en langdurig verlichting kunnen geven en levenskwaliteit verbeteren. Maar goed, dat is weer een ander verhaal.
Hein Bloemink is a GP in Haren. This column, written by him, appeared yesterday in *Haren De Krant*.
FatI recently attended a symposium on lipoedema in Apeldoorn, and it was a real eye-opener for me. Let me put it more clearly: from now on, I’ll be looking at ‘fat people’ in a different light.Lipoedema is a condition affecting women in which the body goes into overdrive producing fat cells, often in the lower body (hips and legs). This causes people to become fatter and heavier, sometimes to an extreme degree. The tragedy of these symptoms is that the outside world categorises these people harshly as ‘fat & guilty’. They hear people whispering: ‘They just need to eat less and exercise more’ (or worse). But… anyone with lipoedema is completely powerless to stop this runaway production of fat cells: no diet can combat it, and no gym can make those arms and legs any thinner.It was only through this symposium that I realised how awful it must be to be judged on the basis of your condition. I heard that people with lipoedema sometimes don’t dare go out onto the street, don’t go swimming, or feel excluded at work. That even GPs send them away with lifestyle advice instead of considering lipoedema.My thoughts wander: suppose I were to shout at a blind woman in the street, ‘Can’t you watch where you’re going?’ Or snap at a man without lower legs, ‘Come on, walk a bit faster.’ Or laugh at a girl with three amputated fingers because her handwriting is messy. In those examples, wouldn’t you find my reactions scandalous?Women with lipoedema bear the scars of a world in which they are blamed, where insurance won’t cover a 16,000-euro operation (which restores the body to acceptable proportions) and where their self-esteem is low. Just imagine that. I would say: look the other person in the eye and see the person, not the flaw. See the talent, not the legs. See the perfection rather than the imperfection. You can train yourself to do this, and I can promise you: it feels good to look at people in this way.
----------------------------------
Hein is no exception. Many GPs still think the way he did. Mine didn’t judge me, but at first he didn’t know much about it either. I had to tell him that I probably had it and wanted a referral to a dermatologist for confirmation. Once, when I mentioned lipoedema to a young GP-in-training who was standing in for him, she looked at my lips! “I can’t see anything wrong with them.” Goodness…
It’s high time GPs learnt more about lipoedema and, above all, thought of it sooner when faced with typical lipoedema symptoms. It won’t lead to a diagnosis of lipoedema every time, but it could make such a difference if it were at least considered as a possibility each time. Many patients aren’t diagnosed until years later; in my case, it took decades, and sadly that’s not uncommon. Early diagnosis can help prevent the condition from getting worse. I’d had the symptoms since puberty, but only realised it myself after a comment from a fellow sufferer who’d seen me. By then, I was going through menopause, which caused my lipoedema to ‘explode’ (get much worse very quickly).
So, how about making it compulsory for all GPs to attend a lipoedema symposium and/or an open day organised by the Dutch Network for Lymphoedema & Lipoedema – NLNet? I wouldn’t think that was a bad idea, but perhaps it would be more practical to achieve this through the National Association of General Practitioners (LHV) or GP training programmes.
Perhaps they could then, together with specialist dermatologists and NLNet, explain to the Dutch Healthcare Institute that there are solutions which, whilst they may not (yet) provide a cure, can offer significant and long-lasting relief and improve quality of life. But anyway, that’s another story.
No comments:
Post a Comment